همه چیز درباره فیوز مینیاتوری

فیوز مینیاتوری یا کلید مینیاتوری Miniature Circuit Breaker که اختصارا MCB نامگذاری شده است تجهیزات الکتریکی خانگی و صنعتی را در برابر اتصال کوتاه و اضافه بار ( عبور جریان غیر مجاز ) محافظت می‌کند.

به عبارت ساده می‌توان گفت فیوز یک وسیله حفاظتی است که در تجهیزات و مدارات الکتریکی به کار برده می‌شود تا در مواقعی که جریانی بیشتر از حد انتظار از وسیله عبور می‌کند مدار قطع شود تا سایر تجهیزات آسیبی نبینند.

فیوز مینیاتوری از دو مکانیزم برای عملکرد خود استفاده می‌کند: عملکرد بیمتالی برای حفاظت اضافه بار و عملکرد مغناطیسی جهت حفاظت از اتصال کوتاه.

به عبارت دیگر، تشخیص جریان اضافه به عهده یک فلز ( بیمتال) است  که بوسیله عبور جریان مدت‌دار بیش از جریان نامی گرم شده و بر اثر خم شدن باعث عمل کنتاکتفیوز مینیاتوری شده و مدار را قطع می‌کند.

همچنین جریان اتصال کوتاه به‌وسیله سیم‌پیچ (شماره 7 ) که دارای تعداد دور کم و قطر زیاد است به صورت مغناطیسی تشخیص داده شده و فیوز مینیاتوری عمل می‌کند.

سایر المان‌های فیوز مینیاتوری طبق تصویر عبارتند از :

1) Actuator piker : for trip and reset

2) Actuator Device mechanism

3) Main contact : flow of current

4) Terminal Block

5) Bimetallic steel strip

6) Tripping calibration screw

7) Solenoid coil

8) Arc extinguisher

فیوز مینیاتوری از نظر کاربرد به تیپ‌های B روشنایی، C موتوری، D ترانسفورماتوری، K قدرت، Zبسیار حساس تقسیم بندی می‌شود:

فیوز مینیاتوری نوع B روشنایی :

کلید مینیاتوری نوع B عموما در مصارف خانگی و روشنایی کاربرد دارند. این کلیدها در جریان اضافه بار بین 3 تا 5 برابر جریان نامی در زمان مشخص، مدار را قطع می‌کنند و حساسیت مناسبی برای کاربردهای عادی خانگی دارند. این کلید به فیوز مینیاتوری تندکار نیز معروف است.

فیوز مینیاتوری نوع C موتوری :

کلید مینیاتوری نوع C بیشتر کاربرد صنعتی دارند. این کلیدها در جریان اضافه بار بین 5 تا 10 برابر جریان نامی در زمان مشخص، مدار را قطع می‌کنند و زمان قطعشان از تیپ B بیشتر است. این کلید به فیوز مینیاتوری کندکار نیز معروف است.

فیوز مینیاتوری نوع D ترانسفورماتوری :

کلید مینیاتوری نوع D برای مصارف صنعتی خاص ( مانند مولد های اشعه ایکس X-Ray و یا ترانسفورماتورها ) استفاده می‌شوند. این کلیدها در جریان اضافه بار بین 10 تا 20 برابر جریان نامی در زمان مشخص، مدار را قطع می‌کنند و زمان قطعشان از تمامی تیپ‌ها بیشتر است.

فیوز مینیاتوری نوع K قدرت :

کلید مینیاتوری نوع K برای حفاظت در مدارات قدرت، ترانسفورماتور و موتورها استفاده می‌شود. در این نوع از کلید مینیاتوری حد جریان برای قطع در موارد اضافه بار کمتر از سایر کلیدهاست و هنگام به وجود آمدن اضافه بار مدار را سریع‌تر قطع می‌کنند ولی در موارد اتصال کوتاه منحنی قطع این نوع کلید ها بین تیپ D و C است.

فیوز مینیاتوری نوع Z بسیار حساس :

این نوع از کلید مینیاتوری هنگامی که جریان عبوری از جریان نامی بیشتر شود در یک مدت زمان خاص ( که از تمامی تیپ‌ها کمتر است ) طبق منحنی قطع، فرمان قطع را صادر می‌کند. حساسیت این نوع از کلیدها، هم در مواقع اضافه‌بار و هم اتصال کوتاه از تمامی تیپ‌های دیگر بیشتر است و در صورت بروز خطا مدار را سریع‌تر قطع می‌کند. بنابر این کاربرد این نوع فیوز مینیاتوری در مدارهای با حساسیت بالا است.

زمان قطع این تیپ‌ها به ترتیب ( از سریع‌ترین ) عبارت است از: Z و B و C و D